NHÀ GỖ CỔ TRUYỀN – NƠI HỘI TỤ CỦA TINH HOA VĂN HÓA VIỆT NAM
(Dân Trí) - Nhịp sống hiện đại đang từng ngày biến đổi một cách nhanh chóng, đời sống của con người lại càng đề cao các giá trị tiện ích. Xu thế này được bộc lộ rõ qua xây dựng kiến trúc hiện đại, đi theo xu hướng tôn sùng công năng sử dụng, công nghệ và vật liệu mới, thể hiện sự khô cứng, vô tính về không gian. Nhiều giá trị văn hóa kiến trúc của dân tộc không còn tồn tại trong không gian sống của người Việt, làm cho bản sắc văn hóa của quốc gia dân tộc đang bị bào mòn bởi những bước đi của thời gian.
Trong khôi phục và phát huy nền văn hóa dân tộc truyền thống, kiến trúc nhà gỗ truyền thống đóng vai trò quan trọng đối với phục hưng lại không gian văn hóa, các làng nghề truyền thống đang bị mai một, mất dần.

nha go

nha go

Nghề làm nhà gỗ đang dần được khôi phục và phát triển tại: Nhà Gỗ Việt Nam.
Đất nước ta nằm trong vùng nhiệt đới ẩm gió mùa, ngành kinh tế chủ yếu là nông nghiệp trồng lúa nước và chịu nhiều ảnh hưởng của nhiều luồng văn hóa, dường như đã quyết định đến tính cách của con người, đó là khả năng ứng biến linh hoạt, tạo ra nét riêng biệt nhưng cũng hết sức đa dạng, phong phú. Trải dài trong lịch sử kiến trúc Việt Nam, nhà gỗ là sự lựa chọn phù hợp nhất với điều kiện và tính cách của con người Việt. Kiến trúc cổ truyền Việt Nam đa phần sử dụng khung gỗ hay nhà gỗ truyền thống với những đường nét trạm trổ tinh tế, sáng tạo kết hợp với các vật liệu bổ trợ khác như gạch, đá, tre…tạo nên một hình khối hài hòa với tự nhiên và tư duy thiên về cảm tính.

nha go

gỗ cổ

Hoa văn nhà gỗ cổ

làm nhà gỗ cổ

mau nha go

Khung nhà gỗ truyền thống với những đường nét trạm trổ tinh tế, đặc sắc thể hiện sự khéo léo và tài hoa của người thợ nhà gỗ Việt nam .
Hiện nay, tư duy về kiến trúc ở nước ta phát triển theo xu thế hiện đại hóa dựa trên nền tảng kiến trúc cổ truyền và như vậy, kiến trúc nhà gỗ truyền thống Việt Nam đang khẳng định lại giá trị đặc sắc của mình trong xây dựng kiến trúc thời đại ngày nay. Đây là nguồn sinh khí mạnh mẽ góp phần phục dựng lại các làng nghề mộc và làm nhà gỗ cổ ở Việt Nam.
Trong các làng nghề làm nhà gỗ cổ nổi tiếng ở đồng bằng Bắc Bộ, chắc không xa lạ với dân “bách nghệ” - làng nghề truyền thống Chàng Sơn ( Thạch Thất- Hà Nội). Trở lại với quá khứ, làng quê Nủa Chàng (nay là Chàng Sơn) tỏa sáng tinh hoa văn hóa Việt với nhiều nghề thủ công truyền thống như tạc tượng; múa rối nước; quạt giấy; tre, mây đan; nghề mộc và nghề làm nhà gỗ…Đến nay, các sản phẩm mà do bàn tay tài hoa của các nghệ nhân làng Chàng Sơn vẫn thể hiện giá trị tuyệt mĩ trước sự bào mòn bởi thời gian như: tạc tượng các vị La Hán chùa Tây Phương, Văn Miếu -Quốc Tử Giám, các kiến trúc đình, chùa; nhà thờ họ…ở nhiều địa phương. Đặc biệt là nghề làm nhà gỗ cổ đã có “thương hiệu” nổi tiếng mà người Chàng Sơn vẫn thường chúc tụng cho sự hưng thịnh của làng nghề:
Chúc cho thợ mộc làng ta.
Dựng bộ cửa nhà thật là xinh thay.
Lắp kèo rồi lắp đòn tay.
Thưng bên đóng đố khéo tay tài nghề.

hoa van nha go co

Nét hoa văn tinh tế với dáng hoa văn "cuộn" đặc trưng riêng nghệ thuật chạm khắc nhà gỗ Nhà Gỗ Chàng Sơn.
Tuy nhiên khi bước vào nền kinh tế thị trường, nghề cổ truyền không thể phát huy tinh hoa của mình, bị gạt ra ngoài vòng xoáy của cuộc sống hiện đại. Cũng giống như các nghề truyền thống khác ở Chàng Sơn, nghề làm nhà gỗ cổ đang mai một dần, các kiến trúc nhà gỗ cổ truyền ngày càng vắng bóng thiết kế kiến trúc hiện đại.

Trước thực tế như vậy, nhiều nghệ nhân vẫn cố gắng giữ lại nếp nghề của cha ông để lại, nhưng điều này thật không dễ dàng. Sinh ra và lớn lên ở vùng quê giàu bản sắc văn hóa, các hậu duệ của làng nghề trăn trở và ấp ủ tìm hướng đi đúng đắn nhằm khôi phục lại tinh hoa của làng nghề.
Nhắc đến nghề làm nhà gỗ cổ ở Chàng Sơn hiện nay, không có ai là không nhắc tới chàng trai trẻ Nguyễn Giang- người tiên phong trong việc khôi phục và phát triển nghề truyền thống của cha ông để lại. Tâm sự với con người “sinh ra trên đống vũn bào”, chúng ta mới cảm nhận hết được niềm đau đáu trăn trở và niềm mong ước cháy bỏng của con người nơi đây. Âm thanh của tiếng bào, tiếng đục; mùi hương của các loại gỗ…đã hòa tan, chảy trong nhiệt huyết của Nguyễn Giang.

Nhấn vào ảnh để xem kích thước thật

Tên:  nha go 3.jpg
Lần xem: 170
Kích thước:  91.9 KB
Một ngôi nhà gỗ đã được phát triển cho phù hợp với cuộc sống hiện đại do kiến trúc sư Nguyễn Giang thực hiện
Tuổi thơ của Giang gắn liền với bào, với đục và với nỗi niềm trăn trở phục hưng lại làng mộc truyền thống. Không giống như các bạn cùng tốt nghiệp khoa Kiến trúc - Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, anh quyết tâm trở về quê hương thân thương thực hiện bằng được hoài bão, đam mê sau nhiều năm ấp ủ. Anh nói: “Nhà gỗ Việt Nam rất đặc biệt, hoàn toàn khác với nhà gỗ của các nước khác như Trung Quốc hay Nhật Bản chẳng hạn. Tôi chưa có điều kiện tìm hiểu kĩ về nhà gỗ miền Trung và miền Nam Việt Nam, nhưng nhà gỗ Bắc Bộ thực sự làm tôi thích thú và đam mê. Chúng thể hiện bàn tay tài hoa và ẩn chứa những dấu ấn đời sống của cha ông ta, của người Việt qua nhiều thế hệ”.
Với niềm đam mê, ý chí mạnh mẽ và tài năng của kiến trúc sư trẻ thế hệ 8X, Nguyễn Giang nỗ lực tập hợp các nghệ nhân lành nghề và các thợ mộc có tay nghề giỏi thành lập Xưởng gỗ Giang (hiện nay là Công ty TNHH Gỗ Giang) thực hiện khát vọng lớn lao phát huy tinh hoa nghề làm nhà gỗ cổ ở vùng quê giàu truyền thống văn hiến. Tuy nhiên sự khởi đầu bao giờ cũng đầy khó khăn và thách thức khi mà nghề làm nhà gỗ cổ ở Chàng Sơn đang chìm dần vào quá khứ. Phải chăng những khó khăn đó lại là nguồn sinh lực mạnh mẽ tạo nên thành công? Những công trình nhà gỗ đầu tiên bằng gỗ Hương, gỗ Lim, gỗ Mít, gỗ Xoan, … do Gỗ Giang tư vấn thiết kế và thi công được đánh giá cao.
Để tồn tại trong guồng quay của nền kinh tế thị trường, nhiều làng nghề đánh mất tên tuổi của mình khi yếu thế về nguồn vốn, kĩ thuật, năng lực canh tranh mà phải nhường sản phẩm của mình dán nhãn thương hiệu khác. Vốn dĩ kinh doanh là lợi nhuận, vì đáp ứng được “miếng cơm, mang áo”, song đó mục đích lớn nhất của những con người sinh ra và trưởng thành từ đống vũn bào này mà là vực dậy thương hiệu Chàng Sơn. Trong xu thế hội nhập kinh tế để tồn tại, phát triển, các làng nghề thủ công nói chung và làng nghề làm nhà gỗ cổ truyền Chàng Sơn nói riêng phải có thương hiệu vững chắc trên thị trường. Nhận thức vấn đề này, (KTS Nguyễn Giang đã xây dựng trang web về nhà gỗ Việt Nam : http://nhagovietnam.vn với mong muốn tạo ra diễn đàn rộng mở tìm hiểu và giới thiệu về nhà gỗ Việt Nam ) . Với sự năng động đã có hướng đi đúng đắn trong lĩnh vực phát triển nhà gỗ truyền thống Việt Nam như lời khẳng định của KTS trẻ Nguyễn Giang: “Mong ước của tôi là một ngày nào đó, bằng những cố gắng của mình, tôi có thể đóng góp giúp những tinh hoa của Chàng Sơn tỏa sáng”./.
Thanh Tùng

Địa chỉ cho bạn:
Nhà Gỗ Việt Nam
Website : www.nhagovietnam.vn
Website : www.gogiang.vn
Địa Chỉ Xưởng: Chàng Sơn - Thạch Thất - Hà Nội
Văn Phòng: Phòng 704 - Nhà B1- Mỹ Đình 1 – Từ Liêm - Hà Nội.
Email: gogiang @gmail.com
Điện thoại : 0912 666 929 (KTS Nguyễn Giang)